Το απόλυτο αυτί

Του Ευάγγελου Ασημακόπουλου

Ένας απρόσμενος καβγάς ξέσπασε πριν λίγες μέρες ανάμεσα σε τέσσερις κοπέλες, απόφοιτες Ωδείων. Η συζήτηση που ξεκίνησε ήρεμα και κατέληξε σε έντονη φιλονικία, περιστρεφόταν γύρω από το ‘απόλυτο μουσικό αυτί’. Συγκεκριμένα η μια εξ αυτών, που είναι και διπλωματούχος βιολιού, ισχυρίστηκε πως οι σπουδαστές της μουσικής που έχουν ‘απόλυτο αυτί’ διαθέτουν μεγαλύτερη μουσικότητα και μουσική αντίληψη από τους άλλους.  Οι υπόλοιπες κοπέλες διαφώνησαν με αυτή την άποψη, οι τόνοι σιγά-σιγά ανέβηκαν, ανταλλάχτηκαν κουβέντες με αιχμές και υπαινιγμούς σε σημείο που η συζήτηση πήρε κάποια στιγμή διαστάσεις έντονης αντιπαράθεσης ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε ατμόσφαιρα μεγάλου εκνευρισμού.

Εμμένοντας η βιολονίστα στην θέση της, επικαλέστηκε το επιχείρημα πως οι Μπαχ, Μότσαρτ, Μπετόβεν κλπ. διέθεταν απόλυτο μουσικό αυτί, γι’ αυτό άλλωστε και άφησαν ανεξίτηλα τα ίχνη τους στο πάνθεον της μουσικής και κατέληξε πως το απόλυτο αυτί είναι το σημαντικότερο στοιχείο για κάποιον που θα αποφάσιζε να ακολουθήσει αυτό το επάγγελμα και πως ένα σωρό εκτελεστές, δάσκαλοι ή συνθέτες που δεν το διαθέτουν είναι χαμηλότερου επιπέδου μουσικοί από τους άλλους. Το συμπέρασμά της αυτό, έδωσε τροφή για καινούργιες εντάσεις και διαφωνίες με αποκορύφωμα κάποιες προσωπικές επιθέσεις και προσβολές και από τις δυο πλευρές που τελικά χάλασαν τη βραδιά.

Ο απόηχος του καβγά κράτησε κάμποσες ακόμα ημέρες και φαίνεται πως θεώρησαν σκόπιμο να αποταθούν σε μένα μήπως και η δική μου άποψη έδινε κάποια λύση στη διαφωνία τους.
Δεν σκέφτηκα καμιά στιγμή πως ήμουνα το καταλληλότερο πρόσωπο για να δώσω μια σφαιρική και εμπεριστατωμένη απάντηση. Ίσως ένας μουσικός αναλυτής ή ένας μουσικολόγος θα είχε μια εγκυρότερη άποψη από τη δική μου.

H μουσική διαπαιδαγώγηση σήμερα

Dr Hermann Regner:  H μουσική διαπαιδαγώγηση σήμερα – 10 προϋποθέσεις για το μάθημα της Μουσικής 

1.    Βάση κάθε μουσικής διδασκαλίας είναι η μουσική δημιουργία.
Η μουσική ενεργοποιεί το σώμα, την ψυχή και το πνεύμα. Γι αυτό η διδασκαλία της πρέπει να απευθύνεται στο «όλον» του ανθρώπου, ανεξάρτητα από την ηλικία, την πνευματική ωριμότητα και τις δυνατότητες του να προσεγγίσει τη μουσική. Πρέπει  να έχουμε υπόψη ότι πριν από κάθε θεωρητική, ιστορική και αισθητική διαπαιδαγώγηση υπάρχει η σωματική εμπειρία και η εμπειρία των αισθήσεων, καθώς παίζουμε ένα μουσικό όργανο, τραγουδάμε ή συμμετέχουμε ενεργά στη μουσική ακρόαση μια και αυτή, όταν γίνεται σωστά, αποτελεί ενεργητική προσέγγιση της μουσικής.
Με την έκφραση «παίζω ένα μουσικό όργανο» δεν εννοούμε μόνο  «παίζω» βιολί ή πιάνο, αλλά και τα απλά κρουστά μουσικά όργανα της Μουσικοκινητικής Αγωγής Orff ή τα όργανα που έχουμε κατασκευάσει εμείς. Η επαφή με την ποικιλία των μικρών απλών κρουστών μπορεί να αποτελέσει αποφασιστικής σημασίας μουσική εμπειρία.

2.    Η επικοινωνιακή λειτουργία της μουσικής καλλιεργείται μέσα από την  ομαδική  συμμετοχή  στην εκτέλεση μουσικών έργων, γιατί έτσι αποκτάται μία βασική κοινωνική εμπειρία πολύ πέραν του ειδικού πεδίου της μουσικής.
Η μουσική είναι επικοινωνία, είναι μια γλώσσα που δεν χρειάζεται μετάφραση. Την επινοούν άνθρωποι, για να την ακούσουν άλλοι άνθρωποι, για να χαρούν, να προβληματιστούν ή και να αντιδράσουν. Ομαδικά παιχνίδια, διάλογοι, παιχνίδια ερωτήσεων, απαντήσεων, ομαδική μουσική σύνθεση, αυτοσχεδιασμοί, τραγούδια με παιχνίδι, όλα αυτά προάγουν τη μουσική σε ένα είδος γλώσσας.

Η απόγνωση της πιανίστριας

 από Ελευθεροτυπία 
ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ
 Πιανίστρια, μέλος της «Ορχήστρας των Χρωμάτων» από την εποχή της ίδρυσής της, η Βίκυ Στυλιανού μάς έστειλε, με αφορμή σχετικό δημοσίευμά μας, ένα σημείωμα, εκφράζοντας την απόγνωση και τη θλίψη της για την κατάσταση της ορχήστρας.

«Πολλά θα μπορούσε να πει κανείς», γράφει, «για τους παράγοντες που οδήγησαν στο ζοφερό σήμερα. Το πιο τραγικό απ' όλα είναι ότι κανένας από τους "υπευθύνους" δεν δίνει απάντηση με θάρρος και παρρησία σχετικά με το μέλλον της ορχήστρας, αφήνοντας τους μήνες να κυλούν, επιδεικνύοντας απαράδεκτη αδιαφορία, όχι μόνο απέναντι στο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι, αλλά και απέναντι στις τύχες ανθρώπων που επί μήνες είναι απλήρωτοι και αντιμετωπίζουν το αύριο με αγωνία και απελπισία ακόμα μεγαλύτερη από αυτή που φωλιάζει στις ψυχές όλων των Ελλήνων.
Γιατί η Ορχήστρα των Χρωμάτων, εκτός από τα μέλη της, που είναι επίσης μέλη της ΕΡΤ ή καθηγητές στο Δημόσιο, και τους αλλοδαπούς, απαρτίζεται και από Ελληνες μουσικούς για τους οποίους η ορχήστρα είναι η μοναδική απασχόληση και οι οποίοι αυτήν τη στιγμή είναι αντιμέτωποι με το φάσμα της ανεργίας. (Ανήκω κι εγώ σ' αυτούς.) Εκτός από το ότι έχουν καταστεί ανενεργοί, έχουν πλέον σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης.
Ελπίζω και άλλοι να ενώσουν τη φωνή τους στη δική σας και να ακουστεί επιτέλους μια απόφαση από "επίσημα" χείλη για την πολύπαθη Ορχήστρα των Χρωμάτων.
Σίγουρα ο Μάνος Χατζιδάκις, του οποίου επικαλούνται συχνά το όνομα με θαυμασμό και εκτίμηση, δεν θα είχε "ονειρευτεί" ποτέ μια τέτοια τύχη για το πνευματικό παιδί των τελευταίων χρόνων της ζωής του».
Δεν έχουμε τίποτε άλλο να συμπληρώσουμε. Ας ελπίσουμε μόνο ότι η επιστολή αυτή θα διαβαστεί από το ΥΠΠΟΤ και ότι οι υπεύθυνοι θα αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Ν.ΧΑΤΖ. Πηγή

Παραλίες... σε μουσική απόγνωση

                                                                                               Peter MARCEK 

ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΔΑΓΚΛΗ
Αφορμή για τις παρακάτω σύντομες σκέψεις αποτελεί η καλοκαιρινή μουσική κυριαρχία σε χιλιάδες χιλιόμετρα παραλιών (beach bars) του είδους εκείνου της μουσικής που λαϊκά ονομάζεται «μπιτάκια». Η όποια αιτίαση στην παρακάτω διαφαινόμενη αρνητική κριτική ως «ντεμοντέ» έχει, εκτός των άλλων, να αντιμετωπίσει τουλάχιστον το γεγονός της σχεδόν καταναγκαστικής επιβολής αυτού του είδους μαζί με την παρατηρούμενη, συχνά ασυνείδητη, ανοχή του κόσμου.
Αν επιχειρήσουμε έναν συλλήβδην ορισμό του είδους αυτού, ανεξάρτητα από τις όποιες ενδο-διακρίσεις του, που δεν θεωρώ ότι έχουν εδώ ιδιαίτερη σημασία, το είδος αυτό αποτελεί θορυβοποιημένη μουσική με τον κρότο - ρυθμό να κυριαρχεί επί της νότας χαρακτηριζόμενος από έντονη βραχυ-περιοδικότητα. Μάλλον βασανιστικό, τουλάχιστον σε αρχική ακροαστική εμπειρία, το είδος αυτό φαίνεται να «συνηθίζεται» από τις τρυφερές ηλικίες, ιδιαίτερα όταν συμπλέκεται με άλλες συνυπάρχουσες ευχάριστες αισθήσεις και συναισθήματα (θάλασσα, διακοπές κ.λπ.), ενίοτε υποστηριζόμενες, βέβαια, και από το λανθάνον ερωτικό στοιχείο (σωματική έκφραση - χορός).
Δύο πρώτες παρατηρήσεις μιας περισσότερο «επιστημονικής» προσέγγισης είναι οι εξής:
Α. Παρά την κυρίως κοινωνικο-ανθρωπολογική μεγάλη ανεκτικότητα και προσαρμοστικότητα του ανθρώπου σε σχέση με άλλα είδη, θα πρέπει να αναφέρουμε εδώ την πιθανή δυσμενή επίδραση αυτού του «κροτοποιημένου» μουσικού ήχου στον οργανισμό, σε αναλογία με την ήδη υπάρχουσα στο επιστημονικό πεδίο της φυσιολογίας, της βιολογίας κ.λπ. πειραματική εμπειρία από την επίδραση σε άλλους οργανισμούς (π.χ. «καχεξία» των φυτών, βίαιη συμπεριφορική αλλαγή ανώτερων οργανισμών κ.ά.). Η επιστημονική έρευνα είναι εδώ εμβρυακή και ουσιαστικά ακόμα παρατηρησιακή.
Β. Από άλλη οπτική, λόγω της φύσης του μουσικού αυτού είδους, παρατηρούμε ότι η δυνατότητα σκέψης να παρακολουθήσει την όποια μουσικο-στιχουργική «αφήγηση” του τραγουδιού δυσκολεύεται δραματικά ή και ακυρώνεται, όταν αυτή, όπως συχνά παρατηρείται, είναι απούσα.

"Μπερλουσκονικό-κορλεονικό παραλήρημα"

Ο συνθέτης Χαράλαμπος Γωγιός, που με τις «Οπερες των ζητιάνων» όχι μόνο πέτυχε αλλά απέδειξε περίτρανα ότι γίνεται να ανεβάσεις όπερα χαμηλού κόστους σε αντισυμβατικούς χώρους («Τροβατόρε στο Bios, «Πληγή» στο Φεστιβάλ Αθηνών, «Κασσάνδρα» στο «Θησείον») σχολιάζει τη συνέντευξη του προέδρου της ΕΛΣ Νίκου Μουρκογιάννη («Καθημερινή», 31/10).

«Δεν είναι μαγαζάκι του κ. Μουρκογιάννη το κρατικό λυρικό θέατρο» υποστηρίζει ο Χαράλαμπος Γωγιός
«Με αντιμαχόμενα αισθήματα οργής και δυσπιστίας διάβασα το μπερλουσκονικό-κορλεονικό παραλήρημα του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και η ανάγνωση μου στέρησε τον ύπνο.
Οσο κι αν θα ήθελα να ερμηνεύσω τα πλείστα όσα εξωφρενικά γραφόμενα ως το ναρκισσιστικό ντελίριο ενός παραφουσκωμένου παλιάτσου, φοβάμαι πως η πραγματικότητα είναι πιο σοβαρή, και πως ο κ. Μουρκογιάννης αποτελεί απλώς την πιο ξεδιάντροπη εκδοχή ενός μοντέλου σκέψης και δράσης που, τελευταία, κερδίζει έδαφος με ανησυχητικούς ρυθμούς, ακόμη και στην κατ' όνομα "ανθρωπιστικότερη" Ευρώπη.

"Ψευτοκουλτούρα αγοράς"

Το μαχητικό και αφυπνηστικό  άρθρο της πιανίστα  Έφης Αγραφιώτη  στην εφημερίδα "Καθημερινή" άρχισε να προκαλεί συζητήσεις, σχόλια ,σκέψεις ...
Έτσι ο γνωστός κιθαρίστας Νότης Μαυρουδής έγραψε  και αυτός κάποιες σκέψεις πάνω στο άρθρο τις οποίες και παραθέτω... απο το blog του  Μια χώρα που ξεχνάει τα παιδιά της…
 ...Και η εξαιρετική πιανίστα Έφη Αγραφιώτη, στην ¨Καθημερινή¨ www.kathimerini.gr της ίδιας ημερομηνίας (13/8) θίγει ένα τεράστιο σύγχρονο θέμα περί ¨αγοραίας καλλιτεχνίας¨ με τον ενδεικτικό τίτλο: ¨Βαφτίζουμε καλλιτεχνία ό,τι φέρνει χρήμα¨ http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_13/08/2010_411317
και δεν τσιγκουνεύεται λόγια, σκέψεις και επιχειρήματα γύρω από ό,τι την απασχολεί.
Από το άρθρο της, επιλέγω απόσπασμα που λέει: ¨Επιβλήθηκε μια ψευτοκουλτούρα «αγοράς», αντικαθιστώντας το «μέσον», τον παρά με τον «στόχο», τη δημιουργία. Το χρήμα είναι αυτοσκοπός.¨
Αλλού: ¨Στον χώρο της λόγιας μουσικής, σήμερα όλα υπολειτουργούν, δεν υποστηρίζονται ούτε στο βαθμό που το Σύνταγμα επιβάλλει.¨
Τις γνωρίζω τις θέσεις της Έφης. Μέσα από τα ενδιαφέροντα βιβλία της, από συζητήσεις, από την αρθρογραφία της εδώ στο TaR, στο Πολύτονο, πάντα ευθύβολη και μαχητική, ρίχνει τα βέλη της προς πάσα κατεύθυνση. Δεν μασάει λόγια. Σχετικά με την απαξίωση της καλλιτεχνικής ποιότητας στη χώρα μας, βάλλει και κατά της πολιτικής του Μεγάρου Μουσικής.
Γράφει: ¨Ακόμα και το Μέγαρο Μουσικής, που τόσο χειροκροτήθηκε, μεταβάλλεται σε ένα ιδιότυπο μονοπωλιακό κατάστημα, με προβλήματα ηγεμονικής εσωστρέφειας των πολιτιστικών διαχειριστών του και αυταρχικού αυτισμού, που γεννά σκέψεις για την «αδυναμία» των προϊσταμένων του να ξεχωρίζουν την προσωπική καλλιτεχνική διαδρομή από την εξυπηρέτηση της διοικητικής τους ευθύνης¨
Προσυπογράφω. Ας αναρωτηθούμε: θα εκλάβουμε ως Τέχνη μόνο ό,τι ¨βγάζει¨ χρήμα; Θα περιοριστούμε στη χρηματιστηριακή αξία τής Τέχνης (όχι μόνο της μουσικής Τέχνης); Με τις περιπτώσεις (στην προκειμένη περίπτωση, της μουσικής), που δεν έχουν χρηματικό κέρδος, τι κάνουμε; Ποιος είναι εκείνος ο φορέας (κρατικός ή ιδιωτικός) που θα ενδιαφερθεί να φροντίσει ώστε να προετοιμαστεί ένα έδαφος κατάλληλο να αναπτυχθεί μια δυναμική τέτοια και τόση, που να βοηθάει και να συντηρεί έργα, ανθρώπους, πειραματισμούς, συμμετοχές, με δημιουργικό ενδιαφέρον, που (όμως) μπορεί να μη φέρνει ανταποδοτικά οφέλη…